Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» (Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026).
Η εξαγγελία του "επενδυτικού λογαριασμού για τη νέα γενιά", γνωστού πλέον ως "κουμπαρά", προκάλεσε ζωηρό ενδιαφέρον και αρκετές αντιρρήσεις. Ας αντιπαρέλθουμε για σήμερα το παράδοξο άλλες κυβερνητικές αποφάσεις, με αρνητικές δημοσιονομικές συνέπειες, σε βάρος της γενιάς των παιδιών μας, και με αντίστροφα προοδευτικό πρόσημο - υπέρ των υψηλών εισοδημάτων - να γίνονται δεκτές με αδιαφορία ή με επευφημίες από την αντιπολίτευση, τα μέσα ενημέρωσης και την κοινή γνώμη, όπως για παράδειγμα όλες οι ρυθμίσεις για το συνταξιοδοτικό από το 2018 μέχρι τώρα, ενώ μια πρωτοβουλία υπέρ της επόμενης γενιάς όπως είναι ο "κουμπαράς" να συναντά τόσες ενστάσεις, και ας εξετάσουμε τα ισχυρά σημεία της κυβερνητικής εξαγγελίας, και μαζί τα πιο αδύνατα.
Πρώτα τα ισχυρά: Οι αποταμιεύσεις στη χώρα μας είναι όντως απελπιστικά χαμηλές. Οι προοπτικές για τη γενιά των παιδιών μας (και των παιδιών τους) είναι ζοφερές, συνεπώς ο,τιδήποτε υπέρ τους είναι καλοδεχούμενο. Εισοδηματικά κριτήρια (υπέρ των ασθενέστερων) θα ήταν μάλλον άστοχα, και θα ενίσχυαν τα κίνητρα απόκρυψης εισοδημάτων, συνεπώς ορθώς δεν επιλέχθηκαν.
Τα αδύνατα σημεία γίνονται φανερά από την πρόβλεψη της κυβέρνησης ότι θα ανταποκριθούν στην προσφορά για κρατική επιδότηση έως 100 ευρώ το μήνα για κάθε παιδί "το ένα τρίτο των οικογενειών". Εύκολα μπορεί κανείς να φανταστεί ποιοι θα ανήκουν στα δύο τρίτα όσων δεν συμμετέχουν: όχι μόνο όσοι δεν μπορούν να βάλουν στην άκρη ούτε 1 ευρώ το μήνα (εκτιμώ λίγοι), αλλά επίσης όσοι δεν εμπιστεύονται τις τράπεζες και τις ασφαλιστικές εταιρείες, και όσοι δεν αισθάνονται ότι διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις για να επιλέξουν το ένα ή το άλλο επενδυτικό προϊόν. Αν όμως ανταποκριθούν μόνο οι έχοντες και χρηματοπιστωτικά εγγράμματοι, θα δικαιωθούν όσοι κατηγορούν την κυβέρνηση ότι επιχειρεί αναδιανομή υπέρ των πλουσίων, και μάλιστα με μεγάλο δημοσιονομικό κόστος (μεγαλύτερο από ό,τι σε αντίστοιχα προγράμματα άλλων πιο προηγμένων χωρών).
Πώς μπορεί να διασωθεί ο καθολικός χαρακτήρας του μέτρου; Πώς μπορεί να κερδηθεί η εμπιστοσύνη των φτωχότερων (και λιγότερο εξοικειωμένων με επενδύσεις) οικογενειών;
Νομίζω με δύο τρόπους. Πρώτον, εάν το κράτος δεσμευθεί να ανοίγει έναν ειδικό λογαριασμό στο όνομα κάθε παιδιού που γεννιέται, καταθέτοντας ένα εφάπαξ ποσό, ίδιο για όλα τα παιδιά, ανάλογα με τις αντοχές της οικονομίας, αφήνοντας τις οικογένειες να συνεισφέρουν όσα χρήματα θέλουν (και μπορούν), μέχρι κάποιο όριο, χωρίς άλλη κρατική επιδότηση - όπως με το Child Trust Fund στη Βρετανία (2005-2011). Προφανώς, τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά του ειδικού λογαριασμού - ανάληψη μετά τα 18, αφορολόγητο γονικής συνεισφοράς κτλ. - διατηρούνται.
Δεύτερον, εάν δοθεί η δυνατότητα σε όσες οικογένειες δεν επιλέξουν κάποιο από τα επενδυτικά προϊόντα που θα προτείνουν οι τράπεζες και οι ασφαλιστικές εταιρείες, να ενταχθούν σε κάποιο δημόσιο πρόγραμμα - όπως (κατ' αναλογία) είναι το AP7 στη Σουηδία. Το αρμοδιότερο για αυτό το σκοπό θα ήταν το Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ) που ιδρύθηκε το 2021.
Ένας κουμπαράς για όλους, που να αγκαλιαστεί από όλους, θα ήταν η καλύτερη εγγύηση για την επιτυχία (και την μακροημέρευση) αυτής της σημαντικής πρωτοβουλίας.
